Dil ve Konuşma Güçlüğü

Dil ve Konuşma Güçlüğü

Dil ve Konuşma Güçlüğü Destek Programı Nedir?
Dil ve konuşma güçlüğü alanı bireyin, sözel veya sözel olmayan sorunlarında, iletişim güçlüğü, ses birimlerinin çıkarılışında, konuşmanın akışında, alıcı ve ifade edici dil yetersizliğine kadar birçok alanı içinde barındıran bebeklikten yetişkinliğe her yaşta geniş bir alanı kapsar.
Dil ve Konuşma Bozukluğu Destek Programı Ne Zaman Gereklidir?
Kişi yaşına uygun alıcı ve ifade edici dil özelliklerini yerine getiremiyorsa dil konuşma destek programı bu süreçte gereklidir.
Programa mümkün olduğunca erken başlamak önemlidir. 4 yaş öncesi başlayan çocuklarda daha hızlı ve başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
Dil ve Konuşma Bozukluğunun Nedenleri Nelerdir?
Erken doğuma bağlı gelişen çeşitli gelişimsel kusurlar
İşitme problemleri
Genetik faktörü
Öğrenme güçlüğü
Zeka geriliği
Bazı nörolojik faktörler
 Dil ve Konuşma Güçlüğü Programında;
– Ses Bozuklukları
Kişinin, cinsiyetine ve yaşına uygun olmayan; ses kalitesinin, şiddetinin, rezonans ve perde (ton) gibi özelliklerinde ortaya çıkan olağan dışı durumlardır.
– Akıcı Konuşma Bozukluğu (Kekemelik, Hızlı-bozuk konuşma)
Konuşmanın akıcılığında yaşanan duraksama, hızlanma veya ritim bozuklukları gibi durumlardır.
– Sesletim (Artikülasyon) ve Ses Bilgisi (Fonoloji) Bozuklukları
Konuşma esnasında yaşanan çarpıtmalar; ses düşürme, ekleme, bir ses yerine başka ses kullanımı gibi durumlarda ortaya çıkan konuşma bozukluğu türüdür.
Örneğin; “köpek” yerine “töpek”, “zil” yerine “şil”
– Gelişimsel Dil Bozuklukları – Gecikmiş Konuşma
Çocuğun yaşıtlarıyla uyumlu konuşma becerilerini gösterememesi durumudur.
– Edinilmiş Dil Bozuklukları (Afazi)
Önceden konuşması normal olan kişilerde geçirilmiş beyin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan edinilmiş bir dil konuşma bozukluğudur. Hasar beyindeki konuşma merkezinde meydana gelir; konuşma, anlama, okuma ve yazma gibi beceriler kısmen ya da tamamen kaybolur.
– Alıcı ve İfade Edici Dil Bozuklukları
 Çocuk eğer başkalarının söylediklerini anlamakta zorlanıyorsa (alıcı dil) ya da düşüncelerini sözel olarak aktarmakta (ifade edici dil) güçlük yaşandığı durumdur.
– İşitme Engeline Bağlı Dil ve Konuşma Bozuklukları
İşitme, konuşmayı öğrenmede en önemli rolü oynayan faktördür. İşitme kaybının derecesi ve/veya tipine göre çocuğun konuşmayı öğrenmesi değişiklik göstermektedir.
 Dil ve Konuşma Bozukluğu Nasıl Anlaşılır?
Aşağıda yaşa göre dil gelişim özellikleri verilmiştir. Çocuğun gelişim aralığında ki belirtilen dil gelişme özelliklerini karşılamayan bir durum var ise çocukta dil konuşma bozukluğu olabilir.
0 – 3 AY
Seslere karşı duyarlıdır.
Bu aylarda ki bebek ile konuşulduğunda, gülümser, sessizleşir ve sakinleşir.
3.aya doğru yavaş yavaş sesin geldiği yöne bakma ve mırıldanmalar başlar.
4-6 AY
Sesin geldiği yönü gözleriyle takip eder.
Ses tonundaki değişimleri fark eder.
Ses çıkaran oyuncaklara karşı ilgi duymaya başlar.
Agulamaya ve bazı sesleri mırıldanmaya (a-aa, bı-bı) başlar
7-12 AY
Sesin kaynağına doğru döner ve bakar.
Çıkardığı sesler çoğalır.
Kısa ve uzun hecelemeler yapabilir.
Çeşitli konuşma seslerini taklit edebilir.
12 aya yakın dönemde çeşitli basit kelimeler kullanabilir.
1 – 2 YAŞ
Sorulduğunda vücudunun bazı bölümlerini gösterebilir.
Basit yönergeleri gerçekleştirir.
Her ay farklı kelimeler öğrenebilir. (baba, dede…)
İki kelimelik cümleler kurmaya başlar.
İstemediği şeylere hayır, yok diyebilir.
2 – 3 Yaş
Çevresindekiler tarafından konuşması anlaşılır.
Önceki aylarda 3-4 vücut bölümünü gösterebilirken; bu dönemde şimdi sen vücut bölümlerini göster denildiğinde ‘’Saç-burun-göz-kulak’’ diye isimlendirebilir.
Anlam farklılıklarını algılar. (Büyük-Küçük)
Her nesne için bir kelimesi vardır.
100’ den fazla kelime söyler.
Olumsuz anlamlı cümleler kurabilir.
3 – 4 YAŞ
Kim nerede nasıl niçin sorularını anlar.
Aile dışı insanlar da konuşmalarını anlar.
4 ya da daha fazla kelimeden oluşan cümleler kurabilir.
Günlük aktivitelerinden bahsedebilir.
4 – 5 YAŞ
Kısa hikayeleri dinler ve cevap verir.
Etrafındaki konuşulanları anlar.
Kelimeleri ve sesi net çıkarır.
Detay veren cümleler kullanır.
Yetişkinlere yakın düzeyde dil bilgisi kullanır.