Zihinsel Engelli Bireyler

Zihinsel Engelli Bireyler

ihinsel Engel Nedir?
Zihin engeli 18 yaşından önce tanılanan bir gelişimsel yetersizlik türüdür. Zihin engeli, genel anlamda bireylerin zihinsel gelişmesindeki gecikmeler, çevreye uygun olmayan davranışlarda bulunma, akademik, psikolojik, fiziksel, sosyal ve dil gelişimi alanlarında ortalamanın altında performansta bulunmayla kendini gösterir.  Zihin engeli olan çocuklar, akıl yürütme, soyut kavramları anlama ve zihinsel işlemler yapmada zorluk yaşarlar.
Zihinsel Engelin Nedenleri
Zihin engelinin birçok nedeni olduğu bilinmekle birlikte, pek çoğunun nedeni henüz açıklanamamaktadır. Zihin engelinin nedenleri oldukça karmaşık olabilir ve çeşitli durumlar birbiriyle etkileşime girebilir. Nedenler zihin engelinin oluş zamanına göre; doğum öncesi, doğum anı ve doğum sonrası nedenler olarak üç grupta ele alınabilir.
  1. Doğum öncesi nedenler: Kromozomal bozukluklar (Down sendromu, fragile X, Williams sendromu, Prader-Willi sendromu), metabolizmanın işleyişiyle ilgili sorunlar (fenilketonüri/PKU), beyin gelişimi ile ilgili sorunlar (mikrosefali, hidrosefali) ve çevresel faktörler (fetal alkol sendromu). 2. Doğum anı nedenleri: Bebeğin doğum sırasında oksijensiz kalması ve beyin sarsılmasından kaynaklanan beyin incinmesi gibi durumlar. 3. Doğum sonrası nedenler: Çocuğun geçirmiş olduğu hastalıklar (örneğin menenjit), geçirmiş olduğu kazalar (örneğin trafik kazaları, yaralanmalar), yetersiz beslenme…
Tanı Koyma Süreci
Bir çocuğa zihinsel yetersizlik tanısı konulması için üç koşul vardır. Bunlar: zihinsel düzey işlevinin tipik gelişim gösteren çocukların puan bölümünün iki puan altında olması (zeka testleri ile hesaplanır), konuşma, okuma-yazma, yemek yeme, sosyal ilişkiler gibi uyumsal becerilerin en az iki tanesinde anlamlı düzeyde farklılık olması ve 18 yaşından önce ortaya çıkması durumlarıdır. Tıbbi tanılamanın ardından ise çocuğun performansının değerlendirmesi yapıldıktan sonra eğitim sürecinde verilmesi istenen kazanımlar eğitsel tanılama ile belirlenir.
Yaşamın İçinden Bir Kesit
Nermin Hanım evliliğinin ikinci yılında anne olacağını öğrenmiş ve çok heyecanlanmıştır. Sağlıklı geçen bir hamilelik sürecinden sonra zaman gelir ve doğum gerçekleşir.  Bebeğini kucağına aldığında umut ve mutluluk dolu bir şekilde artık ailesinin tamamlandığını ve bundan sonraki güzel günleri hayal etmeye başlar. Kendisi gibi anne olan arkadaşlarıyla da zaman zaman buluşarak anneliğin ne kadar anlamlı ve duygusal olduğunu konuşurlar. Bu arada zamanla da aslında kendi bebeği ile diğer bebeklerin farklı özelliklerini görmeye başlar. Başta bu durumları “olabilir” olarak düşünse de bebeği 1 yaşında olmasına rağmen yerden oyuncağı alıp parmaklarıyla oyuncağını tutamamakta ve etrafındaki akran bebeklerle ilgilenmemekte, yetişkin kişilerin kendisiyle olan iletişimine karşılık vermemektedir. 2 yaşına geldiğinde hala tek harf  bile ses çıkaramamakta, söyleneni anlamada zorluk yaşamakta, akranlarına göre daha geç öğrenmektedir. Artık buluşmalarında arkadaşları da bebeğiyle ilgili bir şeyler sormakta ve bu durum onu rahatsız etmektedir. Doktoruna danışır, doktoru anneyi bu alanla ilgili uzmana yönlendirir. Anne ve baba uzmandan randevu alarak görüşmeye giderler. Görüşmede uzman çocuğun yaşına uygun bir dizi testler ve incelemeler sonucu çocuğun zihinsel yetersizliğinin olduğunu ve özel eğitim gereksinimi bulunduğunu, bunun için neler yapmaları gerektiğini, nereye başvurmaları gerektiğini, hangi eğitim olanaklarının olduğunu ve yasalardaki haklarını neler olduğunu anlatır. Artık bundan sonra anne ve diğer aile üyeleri kendileri ve çocuk için önlerinde uzun bir yol olduğunu ama bu yolun aşılabileceğine olan inançlarıyla çocuğun eğitim sürecine başlarlar.
Zihinsel yetersizliği olan bireylerin dikkat, bellek, öğrenme, dil gelişimi, akademik beceriler, sosyal gelişim ve psikomotor gelişim gibi alanlarda desteğe ihtiyaçları bulunmaktadır.
Zihinsel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı ile bireylerin;
  • Sosyal ve toplumsal uyum becerilerini geliştirme,
  • Dil ve konuşma becerilerini geliştirme,
  • İnce ve kaba motor becerilerini geliştirme,
  • Öz bakım ve günlük yaşam becerilerini kazandırma,
  • Bağımsız yaşam becerilerini kazandırma,
  • Bilişsek hazırlık becerilerini geliştirmesi hedeflenmektedir.